Yadda Yara ’Yan Sudan Ke Fuskantar Ƙalubalen Haihuwar Yara Ba Tare da Tsayayyen Tsarin Aure ba

Akwai wani bangare na rikicin Sudan da ba kasafai ake magana a kansa ba: irin tasirin yaƙi da gudun hijira ga mata da yara, musamman ’yan mata ƙanana.

Hoton yarinya ’yar Sudan mai shekaru 17 da ke rungume da ƙaramin yaro na iya nuna irin nauyin da wasu matasa mata ke ɗauka tun kafin su kai shekarun da ya kamata su kasance suna rayuwa cikin kwanciyar hankali.

Ya kamata a yi taka-tsantsan wajen amfani da kalmar “yaran da ba su da asali”. Yaro ba shi da laifin yanayin da aka haife shi, kuma ba daidai ba ne a wulakanta shi saboda halin iyayensa.

Yaƙin Sudan ya ƙara tsananta matsalar

Tun bayan barkewar yaƙin Sudan a 2023, miliyoyin yara sun fuskanci gudun hijira, rashin tsaro, katsewar karatu da matsalolin samun kulawar lafiya.

UNICEF ta ce a farkon watanni shida na 2026 kadai, an ruwaito kashewa ko jikkata yara aƙalla 330, yayin da rikicin ke ci gaba da fallasa yara ga manyan haɗarori ciki har da sacewa da cin zarafin jima’i.

UNFPA kuma ta yi gargadin cewa ’yan mata matasa suna cikin haɗarin cin zarafin jima’i, tilasta aure da fataucin mutane yayin rikici da gudun hijira.

Irin waɗannan abubuwa na iya haifar da ciki, rauni na jiki da na tunani, da kuma wariyar al’umma.

Wasu iyaye mata suna fuskantar matsalar tabbatar da uba

A Sudan, rikici da ƙaura sun kuma sa wasu iyalai samun matsala wajen yin rajistar haihuwa da tabbatar da uba.

UNICEF ta bayyana cewa a wasu lokuta, yara kan kasance ba a iya tabbatar da ubansu cikin sauƙi saboda yanayin rikici da rashin samun mahaifin.

Wannan yana nuna cewa matsalar ba ta tsaya ga haihuwa kawai ba.

Tana iya shafar:

• rajistar haihuwa;
• samun takardun shaida;
• samun ilimi;
• kulawar lafiya;
• tsaro da kariyar yaro;
• da kuma yadda al’umma ke kallon uwa da ɗanta.

Kada a zargi yaro

Idan yaro ya zo duniya a cikin mawuyacin yanayi, ba shi ne ya zaɓi yanayin da aka haife shi ba. Ya cancanci kulawa, ilimi, lafiya da kariya kamar kowane yaro.

Haka kuma, yarinyar da ta samu kanta tana kula da yaro tun tana ƙaramar shekaru tana buƙatar taimako da kariya, ba zagi da wulakanci ba.

A ƙarshe

Rikicin Sudan ya nuna yadda yaƙi zai iya lalata rayuwar mutum ta hanyoyi da dama—ba kawai ta hanyar harsasai da yunwa ba, har ma ta hanyar raba iyalai, cin zarafin mata da ’yan mata, ciki cikin yanayi mai wahala, da rashin damar samun kulawar lafiya da kariya.

Ya kamata a mayar da hankali kan kare yara da mata, taimaka wa iyalai, da tabbatar da cewa duk yaro ya samu damar rayuwa cikin mutunci.

Duba Wasu Abubuwan A Nan